Diňe 20 ýyl mundan öň hem global AIDS pandemiýasy ýeňip boljaga meňzemeýärdi. Her ýyl 2.5 milliondan köp adama AIW ýokuşýardy we AIDS zerarly ýylda 2 million adam aradan çykýardy. Netijeli bejergiler we dermanlar oýlanyp tapylan hem bolsa, bahasynyň gymmatdygy sebäpli olardan sanlyja adam peýdalanyp bilýärdi. UNAIDS-iň ýakynda çap eden global AIDS baradaky soňky hasabaty häzirki wagtda dünýäde AIW bilen ýaşaýan 39 million adamyň 29.8 millionynyň ölümden halas ediji bejergileri alýandygyny görkezýär.

2023-nji ýylyň 1-nji sentýabryna çenli Gazagystanda 4306 sany gyzamyk keseli hasaba alyndy. Kesellänleriň 83%-i 14 ýaşa ýetmedik çagalardyr.

Epidemiologlaryň aýtmagyna görä, gyzamyk bilen kesellänleriň 70%-i waksina almadyk çagalardyr. Waksina berilmezliginiň sebäplerine waksina almakdan ýüz öwürmek, lukmançylyk garşy görkezmeleri, waksina ýaşyna ýetmezlik we beýleki sebäpler degişli. Waksina alandygy ýa almadygy näbelli ýagdaýlar bolsa hadysalaryň 18%-ini düzýär.

Özbegistanyň parlamenti erkekleriň we aýallaryň deň hukuklydygyny aç-açan inkär etmegiň administratiw jogapkärçilige çekiljekdigini kesgitleýän kanunyň taslamasyny tassyklady.

Şeýle hem, taslamada iki ýa-da birnäçe aýal bilen ýaşaşmagy öňe sürýän propagandalara jeza bermek göz öňünde tutulýar. Raýatlaryň milleti, jynsy, etniki gelip çykyşy ýa-da dini degişliligi esasynda artykmaçlygy ýa-da pesligi baradaky propagandalar indi administratiw hukuk bozulmasy hasaplanar.

12-nji sentýabrda "Amerikalylaryň köpüsi täzelenen COVID-19 waksinasyny alyp bilerler we almaly" – diýip, Kesellere gözegçilik we öňüni alyş merkezi (CDC) yglan etdi. Bu Pfizer we Moderna mRNA waksinalarynyň berilmegine ýol açdy.

Waksinany kimler alyp biler? 6 aýlyk çagalara we ondan ululara güýçlendiriji waksina berlip bilner. Saglyk resmileriniň waksina bermekde ilkibaşda ilatyň ejiz toparlaryny ileri tutmagy göz öňünde tutandyklaryna garamazdan, CDC-niň karary görkezijilerden bütinleý täsirlendi:

Birleşen Milletler Guramasynyň Ösüş Maksatnamasy "Ýokanç däl keselleriň öňüni almak we olaryň garşysyna göreşmek boýunça zerur bolan derman hem-de saglygy goraýyş maksatly serişdeleri BMGÖM-iň üsti bilen satyn almak barada" taslama laýyklykda, Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginine bahasy 452 706 ABŞ dollar bolan Lantus insuliniň öňünden doldurylan 59,100 şpris derman serişdesiniň täze tapgyryny gowşurdy.

Öňki barlaglar soňky onýyllyklaryň dowamynda dünýäniň dürli künjeklerinde 50 ýaşa ýetmedik ulularyň arasynda rak keseliniň köpelýändigini görkezdi. Şotlandiýanyň Edinburg uniwersitetiniň we Hytaýyň Hangzhou şäherindäki Zhejiang uniwersitetiniň lukmançylyk mekdebiniň ýolbaşçylygyndaky täze barlag bu meseläni global derejede gözden geçiren we ýaşrak ulular üçin töwekgelçilik faktorlaryny öwrenen ilkinji barlag boldy.

Opioidiň artykmaç dozasyna garşy ömri halas ediji derman ABŞ-nyň dükanlarynda satylmaga başlady.

Derman öndüriji Emergent BioSolutions-a görä, naloxone dermanynyň Narcan görnüşi burun spreýi görnüşinde bolup, onuň 2 dozasynyň bahasynyň $45 bolmagyna garaşylýar. Derman dermannamasyz satyn almaga dükanlarda we onlaýn elýeterli bolar.

Birleşen Milletler Guramasynyň Ösüş Maksatnamasy (BMGÖM) Türkmenistan Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligine Bütindünýä banky tarapyndan maliýeleşdirilýän "Türkmenistanda COVID-19-a garşy jogap" taslamasynyň çäginde derman serişdeleriniň täze tapgyryny üpjün etdi:

Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi transplantasiýa degişli bolan adamyň beden agzalarynyň we dokumalarynyň sanawyny tassyklady. Resminamanyň teksti Türkmenistanyň Adalat ministrliginiň hukuk namalary portalynda çap edildi.

Merkezi Aziýanyň beýleki ýurtlarynyň aglabasynda bolşy ýaly, Özbegistanda hem maýyplara güzeran aýlamak aňsat däl. Saglyk we sosial uýgunlaşma meselelerinden başga-da, maýyplara iş tapmak we özlerini jemgyýetde ähmiýetli agza hökmünde duýmaklary kyn. Döwlet kanunlaryna we goldaw maksatnamalaryna garamazdan, şäherleriň we etraplaryň köpüsinde olary durmuşa geçirmegiň mehanizmleri, ornaşdyrylan infrastruktura, oňaýly gurşaw we iş üpjünçilik ulgamy ýetmezçilik edýär.