• Makalalar
  • Wajyp meseleler
  • AIDS

Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.

1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 5.00 (2 Ses)

2011-nji ýylyň ahyrynda TürkmenistanWHO logo BSGG-nyň Ýewropa sebiti boýunça edarasyna we AIDS-iň öňüni alyş we gözegçilik merkezine (ECDC) şeýle hasabat berdi: ýurtda jemi iki adama AIW ýokuşdy (bir erkek we bir aýal) we olaryň birinde kesel AIDS-e öwrülip, ýogaldy.

Ýurtda alty sany saglyk öýi ilata AIW barlagy we maslahat hyzmatlaryny hödürleýär. AIW ýagdaýy barada mundan başga maglumat ýok diýen ýaly. Ýurdumyzyň Owganystan bilen araçäkleşýändigini we tirýek serişdeleriniň Merkezi Aziýanyň üstünden geçýändigini göz öňünde tutsak, ilatyň neşe serişdelerini sanjym arkaly kabul edýän bölegi AIW ýokuşma howpy astynda galýar.

Dowamy

  • 315 gezek okalan
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 5.00 (2 Ses)

2019-njy ýylyňAIW saklap bilyarsin soňunda, Gündogar Ýewropada we Merkezi Aziýada ortaça 1.7 million AIW bilen ýaşaýan adam hasaba alyndy. Bu dünýäde AIW epidemiýasynyň tiz ýaýrap barýan iki sebitiniň biridir. Bellenilen sebitlerde 2010-2018 ýyllar aralygynda AIW ýokuşmalarynyň sany 27% artdy.

Dowamy

  • 259 gezek okalan

ASLYNDA AÝTMAK HÖKMANMY?

  • Lukman
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 5.00 (2 Ses)

AIW hacan aytmalyÝakynlaryňa AIW barada haçan aýtmaly?

Haçanda adam özüniň AIW-pozitiwdigini öwrenende, wirus ömrüne howp salmaýan hem bolsa, onuň stresi we depressiýany başdan geçirmegi örän mümkin.

Psihologlar bu döwürde bu täzeligi ýakynlaryňa ýetirmegi maslahat bermeýärler: ilki bilen muny seniň özüň kabul etmeli, muňa degişli ähli maglumatlary tapmaly we başgalary öňünden taýýarlamaly.

Dowamy

  • 219 gezek okalan

AIDS/AIW SÖZLÜGI

  • Lukman
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 5.00 (2 Ses)

AIDS sozlukBerjaýlyk

AIW bejergileriniň edil lukmanyň maslahat berişi ýaly alynmagyna berjaýlyk diýilýär. Meselem, dermany haçan, nähili ýygylykda we nädip içmek. Lukmanyň görkezmeleri doly we dogry berjaý edilmedik ýagdaýynda, dermana durnuklylyk döräp, bejergi netijesiz bolup bilýär. Esasan hem dermanlaryň arasyny üzmezlik wajypdyr. Çünki dermanlary kabul etmede arakesme bermek örän howpludyr.

Dowamy

  • 234 gezek okalan
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 5.00 (2 Ses)

AIW barlaglarBütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň (BSGG) berýän maglumatyna görä, häzirki wagtda AIW (Adamyň Immunoýetmezçiliginiň Wirusy) ýokuşanlaryň diňe 79% wirusyň ýokuşandygyny bilýär. Diýmek, AIW pozitiw ilatyň 21%, ýagny dünýäde 8.1 million adam töweregi özüne AIW ýokuşandygyndan habarsyz.

UNAIDS – Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) AIDS-e (adamyň immunoýetmezçilik sindromyna) garşy programmasy bolup, onuň maksady 2030-njy ýyla çenli AIDS epidemiýasyny ýok etmekdir. Bu maksada ýetmek üçin, programma 90-90-90 maksatnamasyny işläp düzdi. Olar şulardan ybarat:

Dowamy

  • 151 gezek okalan

AIDS: ÖMRI UZALTMAGYŇ ÇÄRESI

  • Hyzmatdaşymyz
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 5.00 (2 Ses)

AIDS omur uzaltmakAIW (rus. ВИЧ) ýokançlygy ýokuşandan soň köp adamlar özlerini sagdyn duýýarlar. Oňa garamazdan, AIW ýokançlygynyň bardygyny kesgitläniňizden soň, şübhe ýa-da howsala bilen oturman, saglygyňyzy we ömrüňizi goramak üçin lukman bilen bilelikde bejergi çärelerini başlamalydyr. Soňky ýyllaryň dowamynda lukmançylykda AIDS (rus. СПИД) öwrenme ugurda gazanylan üstünlikler, saglyk üçin howply keselleriň döremeginiň öňüni almaga, eneden göwredäki çaga ýokançlygyň geçme töwekgelçiligini peseltmäge mümkinçilik berýär.

Dowamy

  • 1395 gezek okalan
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 4.19 (31 Ses)

Eger siziň dostuňyzda (joraňyzda) ýa-da hossaryňyzda AIW-ýokançlygy bar bolsa, size öň pikir edip görmedik we duçar bolmadyk köp soraglary çözmek zerur bolar. Ýakyn adamlaryňyza kesele garşy göreşde kömek etmäge taýyn boluň we şeýle kömegiň we goldawyň size hem gerek boljakdygyny nazara alyň.

Duçar bolan keselini kabul etmek üçin adama wagt gerek bolýar. Ähtimal, ilkibaşda näsag öz keseli barada hiç kime aýtman gizlin saklap biler. Köplenç AIW-ýokançlygy göterijiler ň ýakyn adamlary (enesi ýa-da atasy, köplenç ikisine hem, dosty) bilen öz syrlaryny, howsalalaryny paýlaşýarlar. Öz syryny size aýan edýän adama ýokançlygyň nähili ýol bilen ýokuşandygy sizde esasy gyzyklanma döretmeli däl. Bu indi wajyp däl. Siziň artykmaç we ýerliksiz soraglaryňyz adamda özüni günäkär duýma duýgusyny döredip, ony sizden daşlaşdyryp biler. Esasy delil – oňa gamgynlylygy, alaçsyzlygy ýeňip geçmäge kömek edip, ony öz keseli bilen ýalňyz goýmazlyk. Günäkärleri gözlemän, soralmasa maslahatlary bermän, oňa agyr keselli höküminde garaman, onuň ýaşaýşynyň hilini gowlandyrmaga we dowamlylygyny uzaltmaga goldaw we kömek beriň.

Dowamy

  • 3115 gezek okalan

ÄGÄ BOLUŇ! AIDS.

  • Lukman
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 4.23 (30 Ses)

AIW – adamyň immun ulgamyny şikeslendirýän wirusy aňlatmasynyň gysgaltmasydyr. Bu wirus adam bedeniniň immun ulgamyny weýran edip, onuň kesel ýaýradyjy ýokançlyklara garşy göreşmek ukybynyň ýitirilmegine getirýär we bedende dürli ýokanç keselleriň ýüze çykmagyna şert döredýär. AIW bilen kesellän adama, sagdyn adam üçin howpsuz bolup durýan ýokançlyklar hem örän ýeňil ýokuşyp, keseliň döremegine getirýär.

AIW ýokuşan adamy AIW-ýokançly ýa-da AIW-pozitiw diýip atlandyrýarlar.

Geliň, AIDS (rus. SPID) barada has ýygy ýüze çykýan soraglaryň üstünde durup geçeliň.

Dowamy

  • 7702 gezek okalan
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 4.58 (12 Ses)

AIW — bu adamyň kesellere garşy durnuklylygynyň ýetmezçiligini döredýän wirus.  Bu ýokançlygyň netijesinde AIDS keseli döreýändir.

Adamyň immoýetmezçiliginiň wirusy 1983-nji ýylda AIDS keseli öwrenilende ýüze çykaryldy. Bu kesel ilkinji gezek erkekbazlaryň (gomoseksuallaryň), neşekeşleriň, gemofiliýa kesellileriň  hassalyklarynyň dowamynda dörän gaýraüzülmelerine edilen gözegçiligiň netijesinde mälim boldy.  Adamyň immunoýetmezçiligini döredýän wirus lentiwiruslar (Lentivirus)  görnüşiniň retrowiruslar (Retroviridae) maşgalasyna degişlidir. Lentiwirus latyn dilinden "haýal" diýmegi aňladýar. Wirusyň şeýle atlandyrylmagynyň öz sebäbi bar: ol adamyň organizmine aralaşandan soň haýal hereket edýär. Şoňa görä-de, keseliň ilkinji alamatlary uzak wagtlap ýüze çykmaýar. Adamyň bu wirusa ýoluganyndan AIDS-iň döremegine çenli takmynan 9-11 ýyl geçip bilýär.

Dowamy

  • 7073 gezek okalan
  • 1
  • 2