Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.

AÝRYLYŞAN KAKA

  • Hyzmatdaşymyz
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 5.00 (3 Ses)

ayrylsan kakaSalam Saglyk redaksiýasy,

Men Eziz, aýrylyşan hökmünde çagamy görmekde kynçylyk çekýän bir kaka. Türkmenistanda resmi aýrylyşanyňdan soň, sud köplenç ýagdaýda çagany ejesinde galdyrýar. Bu ýagdaý bilen ylalaşyp, aýry ýaşap başlanymdan soň gyzymy görmek maňa örän kyn düşdi. Çagamyň ejesi, maňa bolan öýke-kinesinden ugur alyp, maňa jeza hökmünde gyzymy görkezmezligi saýlap aldy. Üstesine, oňa "seniň kakaň ýok", "kakaň bizi taşlap gitdi" ýaly nädogry sözleri aýdyp, çaga manysyna düşünmejek gysga düşündirişleri bermegi netijesinde agyr ýagdaýlary başdan geçirdim. Bu meseläni çözmek üçin köp çemeleşmeli boldy. Bu barada size we okyjylaryňyza öz tejribämi, öwrenen usullarymy we pikirlerimi ýetiresim gelýär. Çünki, şeýle ýagdaýa düşen atalaryň jemgyýetimizde kändigini bilýärin.

Dowamy

  • 144 gezek okalan
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 5.00 (1 Ses)

isde erjesmeÝurist Maýagözel Baýramowa Saglygyň soraglaryna jogap berdi.

1. "Jynsy erjeşme" näme?

Daşary ýurtlaryň kanunçylygyna, gollanmalara, we ensiklopediýalara görä, jynsy erjeşme adamyň isleginiň garşysyna gidip, ony ýakymsyz we iriziji hereketler bilen bimaza etmekdir.

Dowamy

  • 226 gezek okalan

REDAKSIÝA HAT

  • Lukman
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 5.00 (3 Ses)

okyjydan hatGündiziňiz haýyrly bolsun, Saglyk.org topary! Siziň bilim maksatly websaýtyňyz bilen tanyşanyma örän şat. Siz barada dostlaryma-da gürrüň berýärin. Edýän örän wajyp işleriňiz üçin köp sag boluň! Men size öz teklibimi hödürläsim gelýär. Maňa ýalňyş düşünmezligiňizi haýyş edýärin.

Men daglyk ýerde, daýhanlaryň arasynda ýaşaýaryn. Biziň adamlarymyz saglygy saklamakda we keselleriň öňüni almakda bilimleriniň ýetmezçiligi zerarly saglyga degişli peýdaly maglumatlaryň köpüsini düýbünden inkär edýärler. Muňa adamlaryň köne düşünjeleri hem-de saglygy goraýyş ulgamynyň täjirçilige öwrülenini kabul edip bilmeýändikleri sebäp bolýar. Olaryň köne, konserwatiw düşünjeleri din bilen hem baglanyşykly däl. Meniň özüm azda-kände saglyk barada bilýärin. Men lukmançylyk hyzmatlaryny üpjün edýän guramada işledim we gije-gündiz saglygymyň aladasyny edýärin. Emma obadaky garyndaşlarymyň we tanyşlarymyň köpüsinde meniňki ýaly mümkinçilik ýok. Şonuň üçinem olar nädogry hasaplaýan zatlarynyň hatarynda käwagt durmuş ähmiýetli maglumatlary hem göre-bile ret edýärler. Maşgala däplerine zyýan ýetirýän her bir zat bolsa nädogry we biderek hasap edilýär. Şol sebäpli hem, haçanda siziň saýtyňyzy ýaşaýyş ähmiýetli maglumatlaryň çeşmesi hökmünde köpçülige hödürlemek barada oýlanamda kyn ýagdaýa düşdüm. Men köp adamyň saýtyňyzdan birgiden peýdaly maglumat öwrenibem, birdenkä "transgenderlik" ýaly öz düşünjelerine kybap gelmeýän maglumatlaryň hem bardygyna göz ýetiren mahaly tutuş saýtdan ýüz öwürjegini bilýärin... Maňa görä, şeýle ajaýyp maglumat çeşmesinden okyjylaryň agramly bölegi, iň esasam bilimi pesler ýüz öwürýäne meňzeýär... Meniň özüm hem liberallary we olaryň alyp barýan syýasatyny goldamaýynymy gizlemeýärin, emma gürrüň bu barada barmaýar. Men size öz teklibimi ýagdaýlaryň gowulaşmagynyň hatyrasyna ýazýaryn. Ýokarda mysal getiren mowzugymdaky ýaly makalalaryňyzy (men olary wajyp hasaplaýaryn) websaýtyňyzyň kän göze ilmeýän, "ikinji derejeli makalar" bölümine geçirip bilersiňizmi?

Siziň işleriňize uly hormat we guwanç bildirmek bilen,
Okyjyňyz

Dowamy

  • 152 gezek okalan
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 5.00 (2 Ses)

yaramaz iymitÝaramaz iýmitlenýän nesliň semizlik bilen göreşi gazagystanyň garybrak goňşularyna hem semizlik öz agramyny salýar.

Joanna Lillis, Eurasianet, terjimäniň asyl nusgasy.

On bäş ýaşly Grişa Starçenko synpdaşlarynyň zyýanly endigini gaýgy edýär.

Gazagystanyň paýtagty Nur-Sultanda ýaşaýan mekdep okuwçysyny gijelerine oýa saklaýan bu gaýgy neşe serişdeleri, alkogol ýa-da temmäki däl. Ol ýaşlaryň tabyn bolup iýýän ýokumsyz iýmitleri.

"Ýokumsyz iýmitleriň düzüminde aşa köp ýaglar bar we bu saglyk hem-de beden üçin örän zyýanly", diýip, Grişa belleýär. "Ene-atalar käwagt çagalaryny gowy bahalar alsalar McDonalds-a äkidip höweslendirýärler. Bu ýalňyşlykdyr. Çünki, netijede çaga ýokumsyz naharlara nädip tabyn bolanyny bilmän galýar".

Dowamy

  • 189 gezek okalan
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 4.86 (7 Ses)

jyns agzalaryny owretmeÇagalara jyns agzalarynyň atlaryny öwretmegiň wajyplygy barada gürrüň açylanda köp ene-atalar dürli sebäpleri mysal edip garşy çykýarlar. Erkek jyns agzalary bolsun, aýal jyns agzalary bolsun – olar barada, hatda olaryň atlary barada hem bilmegiň geregi ýokmuş, ol sözler gelşiksiz. Onsoň çagalar bu sözleri her ýerde aýdyp gezseler neneň bolar? Hamana, il içinde, esasan hem paýyş sözler (olar bilen siz tanyşsyňyz) höküminde ulanylýan sözler gelşikli ýaly?!

Dowamy

  • 487 gezek okalan
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 4.75 (4 Ses)

tm donorTürkmenistanda donorlardan alynýan gany ýa-da onuň düzüm böleklerini nädip tapmaly? Geçen ýyl meniň maşgalam bu gözlegi özbaşdak geçirmeli boldy. Gyssagly operasiýa sebäpli eneme gan gerekdi. Biziň bu maglumatlardan bihabar bolmagymyz bolsa diňe gaýgymyzyň üstüne gaýgy goşdy.

Şonuň üçinem, öz tejribäme esaslanyp, men Türkmenistanda donoryň ganynyň we onuň düzüm bölekleriniň nädip alynýandygyny we munuň kanuna görä nähili alnyp barylýandygyny paýlaşmak isleýärin. Bu maglumatlary bilmek agyr güne uçran maşgala üçin donoryň ganyny almak prosesini ýeňilleşdirer.

Dowamy

  • 299 gezek okalan
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 5.00 (3 Ses)

yzda galan cagalar secondSusette 4 ýaşynda. Ol ejesi bilen Wenesuelada ýaşaýar. Onuň kakasy Renato, Wenesuelanyň esasy aragatnaşyk kompaniýasynyň (Cantv) müşderi hyzmatlarynyň wekili, 2018-nji ýylyň iýulynda iş tapmak we yzynda galan maşgalasyna eklenç puluny ugratmak maksady bilen Perua tarap awtobusly ýola düşýär.

(Bu makala üçin gürrüňdeş bolnan maşgalalar we beýleki adamlar çagalarynyň şahsy maglumatlarynyň gizlinligini goramak üçin familiýalarynyň ulanylmazlygyny haýyş etdiler.)

Dowamy

  • 437 gezek okalan

YLYM, TEHNOLOGIÝA, INŽENERÇILIK, MATEMATIKA

  • Hyzmatdaşymyz
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 4.50 (2 Ses)

YTIM intro

Adamyň jynsy onuň ylmy-bilim almak ukybyna, islegine täsir ýetirýärmika? Oglan bilen gyzyň arasynda matematiki başarnykda tapawut barmyka? Ýakynda çap edilen ylmy işlere görä, iki jynsyň arasynda matematika bilimi boýunça tapawut ýetginjeklik ýaşyndan soň emele gelýär. Emma muňa ynsan biologiýasy däl-de, jynslar barada giňden ýaýran stereotipler sebäp bolýar. Aşakda biz Ylym, Tehnologiýa, Inženerçilik, Matematika (YTIM) ugurlarynda Türkmenistanly aýal-gyzlaryň örän az böleginiň okap-işlemegine sebäp bolýan giňden ýaýran düşünjeleri we toslamalary açyp görkezeris.

Dowamy

  • 447 gezek okalan
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 5.00 (2 Ses)

suw hili

2018-nji ýylyň sentýabr aýynda BMG-niň Ýewropanyň Ykdysady Komissiýasy bilen bilelikde Merkezi Aziýanyň Sebitleýin Ekologiýa Merkezi ("MASEM", rusça "РЕЦЦА") "Türkmenistandaky ýeriň üstündäki suw serişdeleriniň hiliniň monitoring (seljerme) ulgamynyň zerurlyklarynyň barlagyny" çap etdi.

Bu barlaglar MASEM bilen bilelikde, garaşsyz we sebitleýin bilermenler tarapyndan ýerine ýetirildi. Türkmenistan beýleki Merkezi Aziýa ýurtlary hem-de Ýewropa Bileleşigi we BMG-niň ÖM (Ösüş Maksatnamasy) bilen bilelikde MASEM-iň esaslandyryjylarynyň biri bolup durýar. Barlagyň maksady Türkmenistandaky ýeriň üstündäki suw serişdeleriniň hiline gözegçilik etmek ulgamyna baha bermekden ybaratdyr. Bu barlagda Türkmenistanyň ýeriň üstündäki suwlarynyň esasy çeşmeleri, olar bilen bagly meseleler, ýurduň ýeriň üstündäki suw serişdeleriniň hiline gözegçilik etmek ulgamynyň seljerilişi hem-de maslahatlar beýan edilýär. Gury ýer bölegindäki ýeriň üstündäki suwlar – bu akýan ýa-da ýeriň üstünde ýygnanýan suwlardyr: derýalar, suw howdanlary, köller, deňizler we beýleki ýaplar hem-de howuzlar.

Dowamy

  • 381 gezek okalan